Musimy budowa\u0107 \u015bwiat w kt\u00f3rym \u017cadne dziecko nie b\u0119dzie pozbawione prawa do \u017cycia w pokoju i bezpiecze\u0144stwie, w trwa\u0142ej rodzinie, prawa do wzrastania w atmosferze wolnej od l\u0119ku i niepokoju<\/p>\n
Jan Pawe\u0142 II<\/p>\n
\u017byjemy w \u015bwiecie dojrzewaj\u0105cej demokracji, ci\u0105gle uczymy si\u0119 rozumie\u0107 swoje prawa, korzysta\u0107 z szeroko poj\u0119tej wolno\u015bci, tak aby \u017cy\u0107 w\u00a0zgodzie z wy\u017cszymi warto\u015bciami jakimi s\u0105: pok\u00f3j, sprawiedliwo\u015b\u0107 i tolerancja. Mamy swoje prawa, ale r\u00f3wnie\u017c i\u00a0dzieci b\u0119d\u0105c cz\u0119\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa korzystaj\u0105 ze swoich praw zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i\u00a0Konwencji\u00a0Praw\u00a0Dziecka.<\/p>\n
zosta\u0142a uchwalona przez Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych w 1980 roku, a\u00a0przez\u00a0Polsk\u0119 ratyfikowana w 1991 roku. Zgodnie z Konwencj\u0105 dziecko jest\u00a0podmiotem praw i wolno\u015bci, a nie przedmiotem praw innych os\u00f3b. Konwencja z uwagi na dobro dziecka nak\u0142ada na rodzic\u00f3w i wszystkie inne osoby, w tym r\u00f3wnie\u017c nauczycieli oraz\u00a0organy w\u0142adzy pa\u0144stwowej obowi\u0105zek kierowania si\u0119 we wszelkich dzia\u0142aniach trosk\u0105 o najlepiej poj\u0119ty interes dziecka. Przewiduje r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zek pa\u0144stwa do zabezpieczenia zdrowotnych i\u00a0wychowawczo – bytowych potrzeb dziecka.<\/p>\n
Konwencja przypomina r\u00f3wnie\u017c znaczenie rodziny dla harmonijnego rozwoju dziecka. Rodzice winni zapewni\u0107 dziecku jak\u00a0najlepsze warunki rozwoju w pe\u0142nej akceptacji, zrozumieniu, w poszanowaniu jego godno\u015bci osobistej. W poczuciu wi\u0119zi\u00a0rodzinnej, w atmosferze mi\u0142o\u015bci i wzajemnej tolerancji dziecko uczy si\u0119 dostrzega\u0107 \u015bwiat poprzez pryzmat w\u0142a\u015bciwie rozumianej wolno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci. Czuje si\u0119 kochane i wa\u017cne, ale r\u00f3wnie\u017c rozumie wa\u017cno\u015b\u0107 innych i ich potrzeby. Negatywnym zjawiskiem jest przemoc doros\u0142ych wobec dzieci. Nie nale\u017cy wi\u0119c by\u0107 na to oboj\u0119tnym.<\/p>\n
Nauczyciele przedszkoli i szk\u00f3\u0142 tak\u017ce ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za przysz\u0142e losy swoich wychowank\u00f3w. Wyposa\u017caj\u0105c dzieci w\u00a0odpowiednie umiej\u0119tno\u015bci, wiedz\u0119 oraz postawy, ju\u017c od najm\u0142odszych lat u\u015bwiadamiaj\u0105 im, jak wa\u017cne s\u0105 prawa dziecka, dlaczego powinny by\u0107 przestrzegane i chronione.<\/p>\n
Im wcze\u015bniej dziecko styka si\u0119 z warto\u015bciami wy\u017cszymi takimi, jak:\u00a0sprawiedliwo\u015b\u0107, tolerancja, poszanowanie godno\u015bci i\u00a0wolno\u015bci innych,\u00a0tym \u0142atwiej podlega procesowi socjalizacji.\u00a0Uczenie poszanowania praw innych i radzenia sobie w sytuacjach naruszania praw w\u0142asnych, jest elementem wychowania przygotowuj\u0105cego do \u017cycia w spo\u0142ecze\u0144stwie demokratycznym.<\/p>\n
Dnia 7 lipca 2015 r. min\u0119\u0142y 24 lata od chwili, kiedy w Polsce zacz\u0119\u0142a obowi\u0105zywa\u0107 Konwencja o Prawach Dziecka. Polska by\u0142a jednym z inicjator\u00f3w Konwencji i przyst\u0105pi\u0142a do niej jako jedno z pierwszych pa\u0144stw, jednak\u017ce do\u015b\u0107 d\u0142ugi proces ratyfikacji spowodowa\u0142, \u017ce sta\u0142a si\u0119 ona faktem dopiero w lipcu 1991 r., mimo \u017ce Zgromadzenie Og\u00f3lne Narod\u00f3w Zjednoczonych przyj\u0119\u0142o j\u0105 20 listopada 1989 r. Konwencja dotyczy dzieci i m\u0142odzie\u017cy od urodzenia do 18 roku \u017cycia, dlatego te\u017c cz\u0119sto bywa nazywana \u015awiatow\u0105 Konstytucj\u0105 Praw Dziecka.<\/p>\n
Konwencja o Prawach Dziecka sk\u0142ada si\u0119 z preambu\u0142y i tekstu stanowi\u0105cego, kt\u00f3ry zawiera 54 artyku\u0142y. W preambule okre\u015blono og\u00f3lne za\u0142o\u017cenia praw dziecka. Tekst stanowi\u0105cy jest podzielony na trzy cz\u0119\u015bci.<\/p>\n
Z uwagi na nasze uwarunkowania kulturowe i prawne Polska, ratyfikuj\u0105c Konwencj\u0119, wnios\u0142a dwa zastrze\u017cenia: dopuszcza si\u0119 zachowanie tajemnicy pochodzenia dziecka w przypadku adopcji (art. 7), co w pewnym sensie oznacza ograniczenie prawa dziecka do znajomo\u015bci swojego pochodzenia biologicznego, oraz nie dopuszcza rekrutowania do wojska poni\u017cej 18 roku \u017cycia, a nie jak w Konwencji, kt\u00f3ra t\u0119 granic\u0119 okre\u015bla na 15 lat.<\/p>\n
Ponadto Polska z\u0142o\u017cy\u0142a dwie deklaracje maj\u0105ce swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w uwarunkowaniach kulturowych; w odniesieniu do art. 12-16 nasza deklaracja brzmi:\u00a0Wykonywanie przez dziecko jego praw okre\u015blonych w Konwencji dokonuje si\u0119 z poszanowaniem w\u0142adzy rodzicielskiej, zgodnie z polskim zwyczajem i tradycjami dotycz\u0105cymi miejsca dziecka w rodzinie i poza ni\u0105\u00a0oraz:\u00a0Poradnictwo dla rodzic\u00f3w oraz wychowanie w zakresie planowania rodziny powinno pozostawa\u0107 w zgodzie z zasadami moralno\u015bci.<\/p>\n
Ka\u017cde z ponad 190 pa\u0144stw, kt\u00f3re do tej pory ratyfikowa\u0142y Konwencj\u0119, zobowi\u0105zano do zdawania ONZ co pi\u0119\u0107 lat sprawozdania z wykonywania jej postanowie\u0144. Pierwsze sprawozdania sk\u0142ada si\u0119 po dw\u00f3ch latach funkcjonowania Konwencji. W przypadku Polski by\u0142 to 1993 r., kiedy do Komitetu Praw Dziecka Narod\u00f3w Zjednoczonych wys\u0142ali\u015bmy kilkusetstronicowy dokument, z kt\u00f3rego wynika\u0142o, \u017ce prawa dziecka w Polsce s\u0105 przestrzegane.<\/p>\n
W naszym kraju do\u015b\u0107 dobrze s\u0105 np. wype\u0142niane zapisy art. 42 Konwencji m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce\u00a0Pa\u0144stwa-Strony zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do szerzenia informacji o zasadach i postanowieniach niniejszej Konwencji zar\u00f3wno w\u015br\u00f3d doros\u0142ych, jak i dzieci, wykorzystuj\u0105c do tego celu b\u0119d\u0105ce w ich dyspozycji \u015brodki.<\/p>\n
Rzeczpospolita Polska zapewnia ochron\u0119 praw dziecka. Ka\u017cdy ma prawo \u017c\u0105da\u0107 od organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej ochrony dziecka przed przemoc\u0105, okrucie\u0144stwem, wyzyskiem i demoralizacj\u0105
\nDziecko pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy w\u0142adz i plac\u00f3wek publicznych
\nW toku ustalania praw dziecka organy w\u0142adzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko s\u0105 obowi\u0105zane do wys\u0142uchania i w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci uwzgl\u0119dniania zdania dziecka
\nZnajomo\u015b\u0107 praw cz\u0142owieka pomo\u017ce nam w przestrzeganiu i respektowaniu praw dziecka, kt\u00f3re podlega w polskim i \u015bwiatowym ustawodawstwie szczeg\u00f3lnej ochronie. Warto si\u0119 zastanowi\u0107, jakie jest usytuowanie praw dziecka w og\u00f3lnej koncepcji nauki o prawach cz\u0142owieka.<\/p>\n
Najlepiej mo\u017cna zrozumie\u0107 prawa dziecka poprzez do\u015bwiadczanie ich w \u017cyciu codziennym. Realizuj\u0105c zasad\u0119, \u017ce nie ma odpowiedzialno\u015bci bez mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142decydowania, powinno si\u0119 pozwala\u0107 dzieciom wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 model trudnych sytuacji w grupie. Wprowadzanie dziecka w \u015bwiat jego praw mo\u017cliwe jest poprzez wykorzystanie znanej literatury, kt\u00f3ra bawi\u0105c, jednocze\u015bnie uczy. Wsp\u00f3\u0142czesnym dzieciom, cierpi\u0105cym cz\u0119sto na zaburzenia emocjonalne, nale\u017cy stwarza\u0107 sytuacje do wyra\u017cania siebie, swoich uczu\u0107 i my\u015bli. Warto do\u0142o\u017cy\u0107 stara\u0144, aby dzieci mog\u0142y prze\u017cywa\u0107 ka\u017cdy dzie\u0144 w rado\u015bci. Radosna atmosfera bowiem jest konieczna do rozwoju, radosne twarze dzieci s\u0105 motorem i zach\u0119t\u0105 dla dalszych dzia\u0142a\u0144 nauczyciela. Konwencja praw dziecka przypomina r\u00f3wnie\u017c znaczenie rodziny dla harmonijnego rozwoju dziecka, znaczenie specjalnej opieki i edukacji dla dzieci z deficytami rozwojowymi, wag\u0119 tradycji i warto\u015bci kulturowych ka\u017cdego narodu dla rozwoju dziecka. Edukacja w zakresie praw dziecka jest nauk\u0105 o prawach dziecka, ale przede wszystkim nauk\u0105 na rzecz praw dziecka. Oznacza to, \u017ce w przedszkolu wyposa\u017caj\u0105c dzieci w odpowiednie umiej\u0119tno\u015bci, wiedz\u0119 oraz postawy u\u015bwiadamiamy im jak wa\u017cne s\u0105 prawa dziecka, dlaczego powinny by\u0107 przestrzegane i chronione. Zaj\u0119cia dotycz\u0105ce praw dziecka powinny wyposa\u017ca\u0107 je w takie umiej\u0119tno\u015bci jak: s\u0142uchanie innych, wsp\u00f3\u0142praca, przestrzeganie zasad dobrej komunikacji, pr\u00f3by rozwi\u0105zywania problem\u00f3w moralnych. Umiej\u0119tno\u015bci te pomog\u0105 dzieciom m.in. w:<\/p>\n
Najskuteczniejsze w zakresie edukacji praw dziecka b\u0119d\u0105 metody aktywne (interaktywne), poniewa\u017c mo\u017cna je zrozumie\u0107 poprzez do\u015bwiadczanie ich w \u017cyciu codziennym. Ka\u017cdy dzie\u0144 w przedszkolu dostarcza dziecku prze\u017cy\u0107, kt\u00f3re pomog\u0105 mu w zrozumieniu takich poj\u0119\u0107 jak: tolerancja, sprawiedliwo\u015b\u0107, uczciwo\u015b\u0107, prawda.<\/p>\n
Nieugi\u0119tym obro\u0144c\u0105 praw dziecka jako cz\u0142owieka by\u0142 Henryk Goldszmit znany nam pod pseudonimem Janusza Korczaka. Z naczelnej zasady przyj\u0119tej przez Korczaka, i\u017c dziecko jest cz\u0142owiekiem, wynika ustawiczna troska o wci\u0105\u017c gwa\u0142cone przez doros\u0142ych prawa. Spo\u015br\u00f3d wielu praw dziecka, o kt\u00f3rych pisa\u0142 i m\u00f3wi\u0142 i o kt\u00f3re walczy\u0142, jako zasadnicze wymienia:<\/p>\n
opracowano na podstawie:<\/p>\n
Janusz Korczak (1957) Pisma wybrane tom I. Nasza Ksi\u0119garnia. Warszawa<\/p>\n
Krocz spokojnie w\u015br\u00f3d zgie\u0142ku i po\u015bpiechu – pami\u0119taj jaki pok\u00f3j mo\u017ce by\u0107 w ciszy. Tak, to mo\u017cliwe, nie wyrzekaj\u0105c si\u0119 siebie, by\u0107 w dobrych stosunkach z innymi lud\u017ami.<\/p>\n
Prawd\u0119 sw\u0105 g\u0142o\u015b spokojnie i jasno, s\u0142uchaj te\u017c tego co m\u00f3wi\u0105 inni, nawet g\u0142upcy i ignoranci, oni te\u017c maj\u0105 swoj\u0105 opowie\u015b\u0107.<\/p>\n
Je\u015bli por\u00f3wnujesz si\u0119 z innymi, mo\u017cesz sta\u0107 si\u0119 pr\u00f3\u017cny lub zgorzknia\u0142y, albowiem zawsze b\u0119d\u0105 lepsi i gorsi od ciebie.\u00a0Ciesz si\u0119 zar\u00f3wno swoimi osi\u0105gni\u0119ciami jak i planami. Wykonuj z sercem sw\u0105 prac\u0119, jakakolwiek by by\u0142a skromna. Jest ona trwa\u0142\u0105 warto\u015bci\u0105 w zmiennych kolejach losu.<\/p>\n
Zachowaj ostro\u017cno\u015b\u0107 w swych przedsi\u0119wzi\u0119ciach – \u015bwiat bowiem pe\u0142en jest oszustwa. Lecz niech ci to nie przes\u0142ania prawdziwej cnoty, wielu ludzi d\u0105\u017cy do wznios\u0142ych idea\u0142\u00f3w i wsz\u0119dzie \u017cycie pe\u0142ne jest heroizmu.<\/p>\n
B\u0105d\u017a sob\u0105, a zw\u0142aszcza nie zwalczaj uczu\u0107: nie b\u0105d\u017a cyniczny wobec mi\u0142o\u015bci, albowiem w obliczu wszelkiej osch\u0142o\u015bci i rozczarowa\u0144 jest ona wieczna jak trawa.<\/p>\n
Przyjmuj pogodnie to co lata nios\u0105, bez goryczy wyrzekaj\u0105c si\u0119 przymiot\u00f3w m\u0142odo\u015bci.\u00a0Rozwijaj si\u0142\u0119 ducha, by w nag\u0142ym nieszcz\u0119\u015bciu mog\u0142a by\u0107 tarcz\u0105 dla ciebie. Lecz nie dr\u0119cz si\u0119 tworami wyobra\u017ani. Wiele obaw rodzi si\u0119 ze znu\u017cenia i samotno\u015bci. Obok zdrowej dyscypliny b\u0105d\u017a \u0142agodny dla siebie.<\/p>\n
Jeste\u015b dzieckiem wszech\u015bwiata, nie mniej ni\u017c gwiazdy i drzewa masz prawo by\u0107 tutaj i czy to jest dla ciebie jasne czy nie, nie w\u0105tp, \u017ce wszech\u015bwiat jest taki jaki by\u0107 powinien.\u00a0Tak wi\u0119c b\u0105d\u017a w pokoju z Bogiem cokolwiek my\u015blisz o jego istnieniu i czymkolwiek si\u0119 zajmujesz i jakiekolwiek s\u0105 twe pragnienia: w zgie\u0142ku ulicznym, w zam\u0119cie \u017cycia zachowaj pok\u00f3j ze sw\u0105 dusz\u0105.<\/p>\n
Z ca\u0142ym swym zak\u0142amaniem, znojem i rozwianymi marzeniami ci\u0105gle jeszcze ten \u015bwiat jest pi\u0119kny.\u00a0B\u0105d\u017a uwa\u017cny, staraj si\u0119 by\u0107 szcz\u0119\u015bliwym.<\/p>\n
<\/p>\n
Wychowanie dla wartosci- normy spoleczne w przedszkolu.docx (31.13 KB)<\/a><\/p>\n